İş görüşmesinde "brüt mü net mi?" sorusu boşuna sorulmaz: aynı brüt rakam, kesintiler nedeniyle elinize belirgin biçimde daha düşük bir net olarak geçer. Bu yazıda 2026 oranlarıyla brüt maaşın nete nasıl çevrildiğini, hangi kesintilerin yapıldığını ve neden yıl içinde net maaşın değişebildiğini örneklerle açıklıyoruz. Kendi maaşınızı denemek için maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Brüt maaştan hangi kesintiler yapılır?
Bir ücretlinin brüt maaşından dört kalem düşülür:
- SGK primi (işçi payı) – %14: Emeklilik ve sağlık için.
- İşsizlik sigortası (işçi payı) – %1: İşsiz kalma ihtimaline karşı.
- Gelir vergisi: Vergi dilimine göre %15 ile %40 arasında, kümülatif matrah üzerinden.
- Damga vergisi – binde 7,59: Brüt ücret üzerinden.
Yani ilk olarak brütten %15 (SGK + işsizlik) düşülür; kalan tutar gelir vergisi matrahını oluşturur. Gelir vergisi ve damga da düşülünce net maaşa ulaşılır.
2026 gelir vergisi dilimleri
Gelir vergisi artan oranlıdır ve yıl içinde biriken (kümülatif) matraha bakılarak uygulanır. 2026 ücret gelirleri için dilimler:
| Yıllık kümülatif matrah | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL'ye kadar | %15 |
| 190.000 – 400.000 TL | %20 |
| 400.000 – 1.500.000 TL | %27 |
| 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 |
| 5.300.000 TL üzeri | %40 |
Bu tablo, aynı brüt maaşla yıl içinde net maaşınızın neden düştüğünü açıklar: aylar geçtikçe biriken matrah bir üst dilime girer ve vergi oranı yükselir. Bu yüzden yılın başında net maaş yüksek, sonuna doğru daha düşük olur.
Asgari ücretin özel durumu
2026'da brüt asgari ücret 33.030 TL, net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Asgari ücret düzeyindeki kazanç gelir vergisinden ve damga vergisinden istisnadır; yalnızca %15'lik SGK + işsizlik kesintisi yapılır:
33.030 − (33.030 × %15) = 33.030 − 4.954,50 = 28.075,50 TL net
Ücreti asgari ücretin üzerinde olanlarda da bu istisna, maaşın asgari ücrete denk gelen kısmı için uygulanır; kalan kısım normal dilimlerden vergilendirilir.
Örnek: 60.000 TL brüt maaş
Yılın başında, henüz üst dilime girilmemişken 60.000 TL brüt bir maaşın kabaca kesintileri şöyledir:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt maaş | 60.000,00 TL |
| SGK işçi (%14) | −8.400,00 TL |
| İşsizlik (%1) | −600,00 TL |
| Gelir vergisi (%15 dilim, asgari ücret istisnası düşülerek) | yaklaşık −4.800 TL |
| Damga vergisi (binde 7,59) | −455,40 TL |
| Yaklaşık net | ≈ 45.700 TL |
Bu yalnızca yaklaşık bir örnektir; gerçek tutar, yıl içindeki kümülatif matraha ve varsa asgari geçim benzeri düzenlemelere göre değişir. Kesin sonucu maaş hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Neden net maaşımı bilmek önemli?
Net maaş; kredi taksiti, kira ve aylık bütçe planınızın temelidir. Ayrıca işten ayrılma ihtimaline karşı kıdem tazminatınızı ve işsizlik maaşınızı da brüt ücret üzerinden hesaplayabilirsiniz; bu üç rakamı birlikte bilmek finansal olarak daha rahat kararlar almanızı sağlar.
Özetle
Brütten nete geçerken maaştan SGK (%14), işsizlik (%1), gelir vergisi (%15–40) ve damga (binde 7,59) düşülür. Asgari ücret gelir ve damga vergisinden istisnadır. Kümülatif vergi matrahı yükseldikçe net maaş yıl içinde azalır. Kendi net maaşınızı doğru görmek için maaş hesaplama aracını kullanın. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.