Maaş bordrosu, brüt ücretinizden hangi kesintilerin yapılıp elinize net olarak ne geçtiğini gösteren belgedir. İlk bakışta karışık görünse de birkaç kalemden oluşur. Bu yazıda bordronun nasıl okunacağını ve brütten nete yolculuğu açıklıyoruz. Kendi net maaşınızı görmek için maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Brüt ücret nedir?
Brüt ücret, hiçbir kesinti yapılmadan önceki toplam tutardır. Bordroda genellikle en üstte yer alır ve tüm kesintiler bu tutar üzerinden hesaplanır. Elinize geçen "net" ise brütten kesintiler düşüldükten sonra kalan tutardır.
Bordrodaki kesintiler
Brütten yapılan başlıca kesintiler şunlardır:
| Kesinti | Oran (işçi payı) | Ne için? |
|---|---|---|
| SGK primi | %14 | Emeklilik, sağlık, sigorta |
| İşsizlik sigortası | %1 | İşsizlik ödeneği fonu |
| Gelir vergisi | Dilimli (%15'ten başlar) | Kazanç üzerinden vergi |
| Damga vergisi | Binde 7,59 | Belge vergisi |
Yani brütten önce %15 (SGK + işsizlik) sabit kesilir; kalan tutar üzerinden gelir ve damga vergisi hesaplanır. 2022'den bu yana asgari ücret tutarına isabet eden gelir ve damga vergisi istisnadır; yani herkes asgari ücret kadar kısımda bu iki vergiden muaftır.
Brütten nete örnek mantık
Bir örnekle: brüt 40.000 TL ise önce %15 SGK+işsizlik (6.000 TL) düşülür. Kalan tutardan asgari ücret istisnası dikkate alınarak gelir ve damga vergisi hesaplanır; sonuçta net, brütün yaklaşık %70-78'i civarında çıkar (gelir dilimine göre değişir). Kesin rakam için hazır araç en pratiğidir.
Gelir vergisi neden yıl içinde artar?
Gelir vergisi dilimlidir: yıl boyunca kümülatif kazancınız arttıkça üst dilime geçersiniz ve kesinti oranı yükselir. Bu yüzden aynı brüt maaşta bile yıl sonuna doğru net maaş bir miktar düşebilir.
Özetle
Bordro brütle başlar; %14 SGK + %1 işsizlik sabit kesilir, ardından gelir ve damga vergisi (asgari ücret kısmı istisna) düşülür ve net kalır. Kendi brüt-net dönüşümünüzü saniyeler içinde görmek için maaş hesaplama aracını kullanın. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.