Satranç saati, iki oyuncunun ayrı ayrı sayılan zamanını yöneten çift ekranlı bir zamanlayıcıdır. Amaç, oyunun "düşünme süresi" bakımından adil ve sonlu olmasını sağlamaktır. Hamlenizi yapıp kendi düğmenize bastığınızda sizin saatiniz durur, rakibinizinki işlemeye başlar. Fiziksel bir saatiniz yoksa online satranç saati aracıyla aynısını tarayıcıda yapabilirsiniz.
Temel çalışma mantığı
Her oyuncuya oyunun başında bir süre verilir (örneğin 5 dakika). Sırası gelen oyuncunun saati geri sayar; hamleyi yapıp saatin kendi tarafındaki düğmeye bastığında durur ve rakibin saati başlar. Süresi biten oyuncunun "bayrağı düşer" ve — rakipte mat edebilecek malzeme varsa — oyunu kaybeder.
Increment (Fischer) nedir?
Increment, her hamleden sonra saate sabit bir süre ekleyen sistemdir. "3+2" yazan bir kontrol, 3 dakika başlangıç ve her hamlede +2 saniye demektir. Bu eklenen saniyeler biriktiği için, hızlı oynayan bir oyuncu zaman deposunu büyütebilir; son saniyede kaybetmeyi de büyük ölçüde önler.
Gecikme (Bronstein / delay) nedir?
Gecikmeli sistemde saat, hamle başladıktan sonra kısa bir süre (örn. 2 saniye) beklemeden saymaya başlamaz. Bu süre içinde hamle yapılırsa zaman düşmez, ama increment'ten farklı olarak biriktirilemez. Amaç aynıdır: aşırı zaman baskısında haksız kayıpları azaltmak.
Turnuva kuralları ve pratik ipuçları
Resmî oyunda hamleyi hamleyi yapan elle saate basmak esastır; iki eli kullanmak kural dışıdır. Saat sonuçları belirlediği için başlamadan önce dakika ve increment ayarını iki oyuncu da onaylamalıdır. Blitz'te düğmeye yumuşak ve hızlı basmaya alışın; sert vuruş hem saati yıpratır hem tempo kaybettirir.
Kısaca
Satranç saati her oyuncunun süresini ayrı sayar; increment her hamlede zaman ekler ve biriktirilebilir, gecikme ise sadece belirli bir süre saymayı erteler ama biriktirilemez. Kendi formatınızı denemek için online satranç saatini kullanın.